نمونه قرارداد طراحی سایت: ۹ ماده‌ای که باید در قراردادت باشد

بیشترِ دعواهای پروژه‌ی سایت سر کد نیست؛ سر چیزی است که نوشته نشده بود. «این هم قرار بود باشد»، «قرار بود دو هفته‌ای تمام شود»، «دامنه به نام کیست؟». قرارداد خوب این بحث‌ها را قبل از شروع تمام می‌کند.

ما به‌جای توصیه‌ی کلی، متن قراردادی را که واقعاً استفاده می‌کنیم گذاشته‌ایم وسط: نمونه قرارداد طراحی سایت و اپلیکیشن — ۹ ماده، با جای خالی برای مبلغ و تاریخ‌ها. می‌توانی بخوانی‌اش، چاپش کنی، و حتی اگر با تیم دیگری کار می‌کنی، به‌عنوان چک‌لیست کنار قرارداد آن‌ها بگذاری. (فایل Word نیست؛ یک صفحه‌ی قابل چاپ است.)

۹ ماده، و این‌که هرکدام جلوی چه دعوایی را می‌گیرد

ماده ۱ — طرفین قرارداد

چه می‌گوید: نام، شماره‌ی ملی یا شناسه‌ی شرکت، و راه تماس رسمی هر دو طرف.

چرا مهم است: اگر روزی اختلافی پیش بیاید، باید معلوم باشد با چه کسی قرارداد بسته‌ای — یک شخص، یا یک شرکت ثبت‌شده.

اگر نباشد: با «یک تیم» قرارداد داری که فردا می‌تواند اسم دیگری داشته باشد.

ماده ۲ — موضوع قرارداد

چه می‌گوید: دقیقاً چه چیزی ساخته می‌شود: فهرست صفحه‌ها و قابلیت‌ها در یک پیوست، و افزونه‌های انتخاب‌شده با قیمت هرکدام.

چرا مهم است: بیشترِ اختلاف‌ها سر «این هم قرار بود باشد» است. پیوست، خط‌کش آن بحث است.

اگر نباشد: هر چیزی که در ذهن تو بود و در ذهن سازنده نبود، می‌شود هزینه‌ی اضافه.

ماده ۳ — زمان‌بندی

چه می‌گوید: تحویل مرحله‌ای با تاریخ: طرح اولیه، نسخه‌ی قابل بازبینی، تحویل نهایی. اگر تأخیر از مجری باشد، به ازای هر روز مبلغی از صورت‌حساب کسر می‌شود؛ اگر کارفرما محتوا یا بازخورد را دیرتر از ۳ روز کاری برساند، زمان‌بندی همان‌قدر تمدید می‌شود.

چرا مهم است: تعهدی که هزینه ندارد، تعهد نیست. و منصفانه‌اش دوطرفه است.

اگر نباشد: «دو هفته‌ای تحویل می‌دهیم» می‌شود سه ماه، و هیچ اهرمی نداری.

ماده ۴ — مبلغ و نحوه‌ی پرداخت

چه می‌گوید: مبلغ کل، پیش‌پرداخت، و این‌که هر قسط به کدام مرحله‌ی تحویل گره خورده است.

چرا مهم است: پرداختِ گره‌خورده به تحویل، هر دو طرف را سر کار نگه می‌دارد.

اگر نباشد: یا همه‌ی پول را اول داده‌ای و اهرمی نداری، یا سازنده کار کرده و پولی نگرفته.

ماده ۵ — بازبینی و اصلاحات

چه می‌گوید: چند دور اصلاح داخل قیمت است، و این‌که تغییر ساختاریِ خارج از پیوست، توافق جدید می‌خواهد.

چرا مهم است: «اصلاحات نامحدود» روی کاغذ خوب است و در عمل یعنی پروژه‌ای که تمام نمی‌شود.

اگر نباشد: یا سازنده وسط کار خسته می‌شود، یا تو برای هر تغییر کوچک چانه می‌زنی.

ماده ۶ — پشتیبانی

چه می‌گوید: دوره‌ی پشتیبانی رایگان بعد از تحویل (رفع خطا، به‌روزرسانی امنیتی، پاسخ‌گویی) و تعرفه‌ی پشتیبانی ماهانه بعد از آن — به انتخاب کارفرما.

چرا مهم است: سایت بعد از افتتاح هم نگه‌داری می‌خواهد. «زنگ بزن درستش می‌کنم» پشتیبانی نیست. (عددها و جزئیاتش: هزینه پشتیبانی سایت در ۱۴۰۵.)

اگر نباشد: اولین خطا بعد از تحویل، می‌شود اولین دعوا.

ماده ۷ — مالکیت و تحویل

چه می‌گوید: پس از تسویه‌ی کامل، همه‌ی کدها، طرح‌ها، دامنه و هاست به نام کارفرما و متعلق به اوست؛ دسترسی‌های مدیریتی مکتوب تحویل می‌شود. مجری می‌تواند کار را به‌عنوان نمونه‌کار نشان دهد، مگر این‌که کارفرما کتباً مخالفت کند.

چرا مهم است: این ماده تعیین می‌کند سایت را خریده‌ای یا اجاره کرده‌ای.

اگر نباشد: دامنه به نام سازنده است و روزی که بخواهی جدا شوی، گروگانی.

ماده ۸ — فسخ

چه می‌گوید: هر طرف با اطلاع کتبیِ ۷ روزه می‌تواند فسخ کند؛ هزینه‌ی کار انجام‌شده تا آن روز تسویه و خروجیِ همان مرحله تحویل کارفرما می‌شود.

چرا مهم است: هیچ‌کس با نیت جدایی قرارداد نمی‌بندد، ولی راه خروجِ روشن، جلوی بن‌بست را می‌گیرد.

اگر نباشد: یا در پروژه‌ای که نمی‌خواهی گیر می‌کنی، یا با دست خالی بیرون می‌آیی.

ماده ۹ — حل اختلاف

چه می‌گوید: اول گفتگو، بعد داوریِ مرضی‌الطرفین، و در نهایت مرجع قانونی.

چرا مهم است: مسیرِ از پیش توافق‌شده، کم‌هزینه‌تر و سریع‌تر از شروع از دادگاه است.

اگر نباشد: هر اختلاف کوچک، مستقیم می‌رود سراغ گران‌ترین راه.

قرارداد سایت فروشگاهی چه چیز اضافه‌ای می‌خواهد؟

• درگاه پرداخت: اتصالش با سازنده است، ولی مدارک و حساب بانکی با توست. بنویسید چه کسی چه چیزی را پیگیری می‌کند.
• نماد اعتماد: همیشه باید خودِ کسب‌وکار بگیرد. اگر سازنده «قول» نماد می‌دهد، دارد قولِ چیزی را می‌دهد که دست او نیست.
• ورود محصول و عکس: وارد کردن ۵۰۰ محصول خودش یک پروژه است. بنویسید جزو کار هست یا نه، و تا چند محصول.

قرارداد «طراحی سایت و سئو»: یک بند را نپذیر

تضمین رتبه. گوگل به هیچ‌کس تضمین نمی‌دهد؛ پس این بند یا بی‌اعتبار است، یا برای عبارتی نوشته شده که کسی جستجویش نمی‌کند. به‌جایش بخواه کارهای مشخص نوشته شود: چند صفحه‌ی محتوا، ثبت در Search Console، و دسترسی خودت به گزارش‌ها. جزئیاتش را در هزینه‌ی سئو سایت در ۱۴۰۵ نوشته‌ایم.

اگر سایتت وردپرسی است

یک بند اضافه لازم داری: لایسنس قالب و افزونه‌های پولی به نام کیست؟ اگر به نام سازنده باشد، روزی که جدا شوی به‌روزرسانی‌ها قطع می‌شود. بنویسید لایسنس‌ها به نام و ایمیل کارفرما خریده شود. (این‌که اصلاً وردپرس انتخاب درستی هست یا نه، بحث جدایی است.)

سه نشانه‌ی قرارداد بد

یک: فقط «شامل می‌شود» دارد. قرارداد خوب می‌گوید چه چیزی شامل نمی‌شود: محتوا، عکس، هزینه‌ی دامنه و هاست، درگاه. فهرستِ «نمی‌شود» است که جلوی فاکتورهای بعدی را می‌گیرد.

دو: زمان دارد، ضمانت ندارد. تاریخ تحویلی که دیرکردش هیچ هزینه‌ای ندارد، فقط یک آرزوست.

سه: درباره‌ی مالکیت ساکت است. اگر ننوشته کد و دامنه مال توست، فرض کن نیست.

جمع‌بندی

قرارداد برای روزِ دعوا نیست؛ برای این است که دعوا پیش نیاید. قبل از امضا، این ۹ ماده را کنار قراردادت بگذار و ببین کدام‌ها را ندارد — مخصوصاً ماده‌ی ۳ (تأخیر)، ۷ (مالکیت) و ۸ (فسخ). تیمی که از نوشتن این‌ها طفره برود، دارد چیزی را می‌گوید که بهتر است قبل از پیش‌پرداخت بشنوی.

سؤال‌های پرتکرار